Getto krakowskie

Getto krakowskie

3 marca 1941 roku, orzeczeniem gubernatora dystryktu krakowskiego Otto Wachtera, została utworzona w Krakowie dzielnica żydowska. Getto zostało ulokowane na terenie dzielnicy Podgórze, na obszarze Placu Zgody, dziś Placu Bohaterów Getta, pomiędzy Wisłą, Rynkiem Podgórskim, Krzemionkami i linią kolejową Kraków?Płaszów (do 1945 roku Podgórze było wolnym miastem). 

Getto zostało otoczone murem o wysokości 2-3 metrów. Prowadziły do niego cztery wejścia: brama główna z napisem ?Judischer Wohnbezirk? (żydowska dzielnica mieszkaniowa) przy Rynku Podgórskim oraz bramy przy Placu Zgody, ulicy Limanowskiego (dawna ulica Tarnowska) oraz przy ulicy Lwowskiej (dawna ulica Salinarna).

Na teren getta sprowadzono 16 000 Żydów, którzy pozostali w Krakowie. Żydów zamieszkujących te tereny przed powstaniem obozu wysiedlono. Więźniów ulokowano w 320 budynkach.

Przeniesiono tu instytucje żydowskie, takie jak: Gmina, Żydowska Samopomoc Społeczna, szpitale, sierocińce czy domy opieki. Działały tu także instytucje nieżydowskie: fabryka wyrobów konferencyjnych Juliusa Madritscha, warsztaty Optima, wytwórnia szkieł optycznych i Apteka ?Pod Orłem?.

Podczas konferencji w Wannsee, która odbyła się 20 stycznia 1942 roku, określono dalsze losy Żydów na ziemiach okupowanych przez III Rzeszę. Według planów o masowym ludobójstwie, Żydzi mieli być wysiedlani i przewożeni do obozów koncentracyjnych.

Dwie największe akcje wysiedleńcze miały miejsce 1-8 czerwca oraz 27-28 października 1942 roku. Do obozu w Bełżcu wywieziono wtedy łącznie 11 000 Żydów. Po każdej akcji przesiedleńczej obszar getta zawężano, a majątki pozostałe po mieszkańcach grabiono.

W grudniu 1942 roku getto zostało podzielone na dwie części: część ?A? przeznaczona była dla osób pracujących (głównie w pobliskim obozie pracy przymusowej Płaszów), natomiast część ?B? przeznaczona była dla pozostałych. Były to przymiarki do procesu likwidacji getta.

Ostatecznie getto zostało zlikwidowane w dwóch etapach. 13 marca usunięto część ?A?, dzień później, 14 marca, usunięto część ?B?. Osoby pracujące przeniesiono do Płaszowa, pozostałych wywieziono do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.