Kopiec Kościuszki

Kopiec Kościuszki

Kopiec Kościuszki, jako pamiątkę ku czci zmarłego w 1817 roku Tadeusza Kościuszki, wzniesiono na Wzgórzu bł. Bronisławy w pierwszej połowie XIX wieku. Wznosi się on na wysokość 34,1 m, a średnica jego podstawy wynosi 80 m. Z jego szczytu rozciąga się malowniczy widok na panoramę Krakowa.

Miejsce pod mogiłę odstąpiły siostry norbertanki z pobliskiego zwierzynieckiego klasztoru. 19 lipca 1820 roku Senat Rządzący Wolnego Miasta Krakowa podjął uchwałę o wzniesieniu mogiły, a 16 października 1820 roku odbyła się oficjalna ceremonia założenia podstawy pomnika, w której brały udział władze Rzeczypospolitej Krakowskiej, kapituła wawelska oraz przedstawiciele stanów społecznych ze wszystkich ziem polskich. Przemowę wygłosił Franciszek Maksymilian Paszkowski ? generał wojsk polskich Księstwa Warszawskiego, jeden z ostatnich sekretarzy-adiutantów Kościuszki, jego krewny i spadkobierca.

Ziemia, ofiarowana pod budowę mogiły, pochodziła z miejsc, w których Kościuszko brał udział w bitwach: Racławic, Maciejowic, Dubienki i Szczekocin, a także ze Stanów Zjednoczonych. Ziemię tę przywieziono z okazji 150-tej rocznicy ogłoszenia Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych ? 4 lipca 1926 roku.

Budowa trwała 3 lata, ukończono ją 11 listopada 1823 roku. W zbiórce pieniężnej przeznaczonej na usypanie kopca brali udział nie tylko mieszkańcy Krakowa, lecz także Polacy z pozostałych zaborów, a nawet zwiedzający miasto turyści. Opiekę nad kopcem podjął Komitet Kopca Kościuszki, podlegający najwyższej władzy Rzeczypospolitej Krakowskiej.

W okresie germanizacji, władze austriackie przejęły ziemię leżącą wokół kopca, aby wybudować na niej fort. Celem tego przedsięwzięcia było uczynienie z Krakowa twierdzy obronnej. Komitet nie został jednak rozwiązany i dalej sprawował zarząd nad kopcem. Fort wokół kopca został wzniesiony w latach 1850-1854. Mogiła została otoczona wysokim murem, w który wbudowano kaplicę pod wezwaniem bł. Bronisławy. W 1860 roku wierzchołek kopca zwieńczono granitowym głazem, w którym wykuto napis: ?Kościuszce...?.

W okresie II wojny światowej Niemcy chcieli zniszczyć kopiec, stanowiący ważny symbol polskości. Ich zamierzenia nie doszły jednak do skutku, zachowały się tylko szkice obrazujące, jak taki proces miałby przebiegać.

Od czasu powstania kopiec przechodził szereg remontów, ale największa renowacja odbyła się po 1997 i 1998 roku, kiedy to ulewne deszcze powodowały podtapianie gruntów pod kopcem i osuwanie się ziemi. Umieszczona na szczycie platforma widokowa groziła zsunięciem się ze szczytu. Szkody oszacowano na 15 milionów złotych. Kopiec został ponownie otwarty 10 listopada 2002 roku, a ceremonii otwarcia przewodniczył Prezydent Rzeczypospolitej Polski, Aleksander Kwaśniewski.

Pomimo upływu lat Kopiec Kościuszki nie stracił swojego znaczenia, będąc trwałym symbolem niepodległości, wiary i nadziei w lepszą przyszłość. Jego budowa łączyła wszystkich Polaków pod zaborami. W 1938 roku został wpisany do rejestru zabytków i pamiątek narodowych.

Kopiec Kościuszki zawsze był i jest główną atrakcją zarówno dla rodowitych krakusów, jak i dla przyjezdnych. Otwarty jest on dla zwiedzających przez cały rok, od godziny 9 do zmierzchu. Dodatkowo, 24 marca, 3 maja i 11 listopada wstęp na kopiec jest bezpłatny.